Giải thích sự gấp gáp này, người đứng đầu đơn vị phụ trách thi công công trình cho biết: “Qui hoạch đến cuối 2002 mới xong, năm 2003 mới bảo làm. Mất nửa năm để chọn mẫu tượng rồi. Cuối 2003 mới bắt đầu khởi công, vậy là chỉ còn có năm tháng” (Tuổi Trẻ). Rõ ràng những người “bảo làm” đã coi thường qui luật, chỉ muốn “quyết chiến quyết thắng” một cách duy ý chí nên không hành động đúng qui luật vận động của sự vật - điều đó thật sự xa lạ với tinh thần Điện Biên Phủ.

Thử liên hệ thêm một số công trình tượng đài kỷ niệm khác đã và đang được chuẩn bị: tượng đài Lý Thái Tổ ở Hà Nội dự kiến khánh thành vào dịp kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng thủ đô (10-10), chỉ còn hơn ba tháng nhưng mới tạm xong phác thảo; tượng đài Chiến thắng ở TP.HCM dự kiến khánh thành dịp kỷ niệm 30 năm ngày giải phóng miền Nam (30-4), còn hơn chín tháng nhưng chưa dứt khoát chọn địa điểm xây dựng để có thể tổ chức thi thiết kế mẫu tượng đài... (Và không chỉ tượng đài, nhiều công trình “nhân dịp” khác tiêu tốn hàng chục, hàng trăm tỉ đồng kinh phí cũng lâm vào tình cảnh phải làm gấp làm dối, mà một số công trình phục vụ SEA Games 22 là bài học còn chưa thanh lý nổi).

Tượng đài đích thị là công trình văn hóa vật thể, cũng là công trình mang dấu ấn nền nghệ thuật và trình độ khoa học - kỹ thuật của một thời đại. Không ai muốn tạc cho mình một tượng đài về sự duy ý chí.