Về nẻo thanh tuyền

I.

Đời bỏ ta nằm dưới thủy cung|mờ đi! ơi ánh nguyệt vô cùnghồn ta qua xứ ma làm loạnnên thác trong đường trận hỏa côngtrải mấy thu dài trên Tử trấnta về nghe thế sự tàn vongngoài ta ai đón trăng huyền lặnmà dẫn đi qua khỏi Cửu trùng?

II.

Trăng đi về nẻo Thanh Tuyềntừ đêm ta mất uy quyền thế gianvới ta đời có hờn oanthì nghe gió chuyển mây vần mà nguôihồn ta mất mảnh thi hàivề trên thế tục ta đòi cố đôtắt đi! ánh nguyệt mờ luđể ta trốn khỏi mê đồ này đâykìa trông! thế cục vần xoayvì ta đã bắt đầu say mất rồisống cho hết thuở này thôirồi xem nét mặt mờ phai thế tình.

III.

Vỡ đi! này hỡi hành tinhbỏ ta nằm dưới chân thành này ư?tiếng ta than động giăng mờtừng đêm ta gọi lá cờ Nữ vươngtắt cho ta! ánh tà dươngđể ta về nấm mồ hoang đốt đèncùng ta đắm nửa khoang thuyềngiữa thu người gái Thanh Tuyền chìm châumờ đi! ơi ánh tinh cầuchẳng xem ta thác đêm nào ngoài khơithôi thôi! trời bỏ ta rồingày sau ta trốn luân hồi mà đi.

* Chúng tôi đang tìm hiểu liệu tác phẩm nào của văn học Việt Nam được xem là tiểu thuyết trinh thám ra đời sớm nhất. Một số ý kiến cho rằng tiểu thuyết trinh thám có từ thời sáng tác bằng chữ quốc ngữ theo mẫu tự Latin, một số ý kiến cho rằng trong dòng văn học Hán Nôm của ta cũng đã có tiểu thuyết trinh thám. Xin BPVH cho biết ý kiến về vấn đề này?

- Đây là vấn đề cần có sự thống nhất từ một hội đồng khoa học chuyên về văn học và văn học sử Việt Nam. Tuy nhiên, để góp một ý kiến về vấn đề này thì BPVH cho rằng: nên tìm hiểu trong kho tàng văn học Hán Nôm của ta, bởi ở đó vốn đã có các tác phẩm có nội dung trinh thám - tất nhiên nội hàm "trinh thám" trong văn học Hán Nôm có khác với cách hiểu "văn học trinh thám" trong văn học hiện đại về sau. Theo chúng tôi, tác phẩm Điểu thám kỳ án của Trương Văn Chi (chưa rõ năm sinh năm mất) có thể xếp vào loại tiểu thuyết trinh thám.

Tác phẩm này được sáng tác khoảng năm 1890, theo hình thức tiểu thuyết chương hồi. Điểu thám kỳ án được tác giả Trần Nghĩa xếp vào loại "tiểu thuyết công án": "Công án nguyên là chiếc bàn mà pháp quan sử dụng khi xét xử các vụ án. Ở tiểu thuyết công án, bút pháp có thể là thực mà cũng có thể là hư, hoặc hư thực kết hợp; nội dung phản ánh có thể là thường, có thể là quái, miễn nói lên một sự thật, một lẽ phải cần được tôn trọng, bảo vệ trước pháp luật, làm cho cái thiện được chiến thắng, cái ác bị đẩy lùi".

Điểu thám kỳ án chia làm 13 tiết, nội dung thuật về những ẩn khuất trong vụ án với các chi tiết oan sai và công việc điều tra phá án để lần ra sự thật của vị quan thanh liêm.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng Điểu thám kỳ án là tác phẩm vẫn còn sử dụng kết cấu cốt truyện theo kiểu tiểu thuyết chương hồi của Trung Quốc.

Hiện nay, bản gốc tiếng Hán của tiểu thuyết Điểu thám kỳ án chưa rõ còn lưu trữ ở đâu. Tại thư viện Hán Nôm còn lưu bản sao. Nếu chấp nhận nội dung tiểu thuyết này thuộc loại trinh thám thì đây là một tiểu thuyết trinh thám sớm nhất của văn học Việt Nam.

Phóng toÁo Trắng

Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.